Το προτεινόμενο εργαστήριο εστιάζει στην παιχνιδοποίηση και στον ψηφιακό πολιτισμό, όπως ενσωματώνονται στη νέα σειρά διδακτικών εγχειριδίων Η γλώσσα μας (εκδ. Νήσος) για το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Δημοτικό σχολείο. Η νέα εκπαιδευτική σειρά υπερβαίνει την παραδοσιακή έντυπη μορφή του σχολικού βιβλίου, προσφέροντας ένα δυναμικό μαθησιακό περιβάλλον μέσω ειδικά σχεδιασμένων ψηφιακών μαθησιακών αντικειμένων (ΨΜΑ) σε ευθυγράμμιση με τις αρχές του Νέου Προγράμματος Σπουδών (Ι.Ε.Π 2022) και την Πρόσκληση για τη δημιουργία διδακτικών βιβλίων (Υ.Π.Θ. 2023/46978/ΓΔ4).

Στόχος του εργαστηρίου είναι να αναδείξει τον ρόλο των ΨΜΑ, τα οποία εντάσσονται οργανικά στα εγχειρίδια, στην προώθηση της ενεργητικής, βιωματικής και ανακαλυπτικής μάθησης (Gibbons 2015), καθώς και στη διαμόρφωση συνθηκών συμμετοχής των μαθητών/-τριών στον σύγχρονο ψηφιακό πολιτισμό (Mayer 2020· Mayer & Florella 2021). Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη μετάβαση από την απλή πρόσβαση σε ψηφιακούς πόρους στην κριτική, υπεύθυνη και δημιουργική χρήση τους.

Το εργαστήριο υιοθετεί συνεργατική και βιωματική προσέγγιση. Οι συμμετέχοντες/-ουσες θα μελετήσουν ενδεικτικά αποσπάσματα των εγχειριδίων και την παιδαγωγική τους πλαισίωση από ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα, προκειμένου να κατανοήσουν τους τρόπους με τους οποίους ο άξονας της Παιγνιώδους Μάθησης (Munger 2019· Plass, Homer & Kinzer, 2015) αξιοποιεί ποικίλες μορφές ψηφιακού παιχνιδιού για ζητήματα που αφορούν τον πολιτισμό και την πολιτειότητα. Ενδεικτικά, θα παρουσιαστούν δραστηριότητες, όπως παιχνίδι απόδρασης για θέματα προσβασιμότητας στην πόλη, εξερευνήσεις για την ενεργή πολιτειότητα, κουίζ και διαδραστικό ανακαλυπτικό περιβάλλον για τη βιώσιμη ανάπτυξη που παρέχουν άμεση ανατροφοδότηση και ενισχύουν την αυτοαξιολόγηση και την αυτονομία των παιδιών (Hattie & Timperley, 2007).

Παράλληλα, το εργαστήριο θα αναδείξει τρόπους: (α) εξοικείωσης με ψηφιακές πολιτισμικές μορφές (λογοτεχνικές βιβλιοθήκες, μουσεία, συλλογές έργων τέχνης) σε ανοιχτά διερευνητικά περιβάλλοντα και (β) δημιουργίας ψηφιακού πολιτισμού και πολυτροπικών κειμένων (πόντκαστ, εννοιολογικοί χάρτες για τη ζωή λογοτεχνιδών, συνεντεύξεις, ψηφιακές αφίσες, κειμενογράφοι) (Kress 2010). Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη μετάβαση των μαθητών/-τριών από τον ρόλο του καταναλωτή στον ρόλο του δημιουργού ψηφιακού πολιτισμού. Με τον τρόπο αυτό αναδεικνύεται η συμβολή των ΨΜΑ στην καλλιέργεια του ψηφιακού και του κριτικού γραμματισμού στο γλωσσικό μάθημα.

Στο δεύτερο μέρος του εργαστηρίου, οι συμμετέχοντες/-ουσες θα εργαστούν σε ομάδες σχεδιάζοντας σύντομα διδακτικά σενάρια με βάση θεματικές ενότητες των βιβλίων και ενσωματώνοντας κατάλληλα ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα. Η διαδικασία θα ολοκληρωθεί με παρουσίαση των προτάσεων και ανατροφοδότηση στην ολομέλεια. Σε πρακτικό επίπεδο, το εργαστήριο προσφέρει στους/στις εκπαιδευτικούς εργαλεία διδακτικού σχεδιασμού που υποστηρίζουν τη συνεργατική μάθηση (Slavin 2014) και συμβάλλουν στη γεφύρωση της θεωρίας με τη σχολική πράξη.

Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) (2022). Πρόγραμμα Σπουδών Νεοελληνικής Γλώσσας στο Δημοτικό. Αθήνα: Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

Υπουργείο Παιδεία και Θρησκευμάτων (Υ.Π.Θ.) (2023). Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την υποβολή αιτήσεων συμμετοχής στη διαδικασία αξιολόγησης και ένταξςη διδακτικών βιβλίων στο μητρώο διδακτικών βιβλίων και στην ψηφιακή βιβλιοθήκη διδακτικών βιβλίων. Α.Π.46978/ΓΔ4

Gibbons, P. (2015). Scaffolding language, scaffolding learning: Teaching English language learners in the mainstream classroom (2η έκδ.). Heinemann.

Hattie, J., & Timperley, H. (2007). The Power of Feedback. Review of Educational Research, 77(1), 81-112. https://doi.org/10.3102/003465430298487 

Kress, G. (2010). Multimodality: A social semiotic approach to contemporary communication. Routledge.

Mayer, R. E. (2020). Multimedia Learning (3η έκδ.). Cambridge: Cambridge University Press.

Munger, E. A. (2019). Play and literacy in early childhood classrooms. Learning to Teach Language Arts, Mathematics, Science, and Social Studies Through Research and Practice, 8(1), 39–44.

Plass, J. L., Homer, B. D., & Kinzer, C. K. (2015). Foundations of Game-Based Learning. Educational Psychologist, 50(4), 258–283. https://doi.org/10.1080/00461520.2015.1122533

Slavin, R. E. (2014). Cooperative learning and academic achievement: Why does groupwork work? Anales de Psicología, 30(3), 785–791. https://doi.org/10.6018/analesps.30.3.201201