ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Το δέρμα της πόλης ως παιγνιώδης χάρτης μνήμης: εικαστική χαρτογράφηση, αστικά ίχνη, βιωματική ανάγνωση και ψυχολογική εμπλοκή στον δημόσιο χώρο της Αθήνας

Η παρούσα ανακοίνωση προτείνει ένα διεπιστημονικό θεωρητικό και μεθοδολογικό πλαίσιο για την ανάγνωση της Αθήνας ως παιγνιώδους, ψηφιακά διαμεσολαβημένου και βιωματικού πεδίου μνήμης. Αφετηρία αποτελεί η έννοια του «δέρματος της πόλης», δηλαδή της αστικής επιφάνειας ως πολυγραμμένου παλίμψηστου, όπου αφίσες, γκράφιτι, φθορές, σβησίματα, επανεγγραφές και υλικά ίχνη λειτουργούν ως φορείς κοινωνικής μνήμης, πολιτικής έκφρασης και συλλογικής εμπειρίας (Ferentinos, 2021, 2025· Zaimakis, 2015, 2016). Η πρόταση αντλεί ειδικότερα από την εικαστική και χαρτογραφική έρευνα του Ferentinos (2025) για τη χαρτογράφηση των «φωνών των άλλων» στο αθηναϊκό αστικό περιβάλλον, όπου η φωτογραφία, η φωτογραμμετρία, τα τρισδιάστατα αποσπάσματα αστικών επιφανειών και η αξιοποίηση ψηφιακών χαρτών λειτουργούν ως μέσα τεκμηρίωσης, ανασύνθεσης και αφήγησης της πόλης.

Στο πλαίσιο αυτό, η παιγνιώδης χαρτογράφηση δεν νοείται ως απλή καταγραφή σημείων ενδιαφέροντος, αλλά ως διαδικασία ενεργητικής εξερεύνησης, παρατήρησης και νοηματοδότησης του αστικού χώρου. Ο περιπατητής/χρήστης μετατρέπεται σε αναγνώστη και συν-ερμηνευτή της πόλης, ακολουθώντας ίχνη, αναγνωρίζοντας στρώματα, αποκωδικοποιώντας οπτικά μηνύματα και συγκροτώντας προσωπικές ή συλλογικές αφηγήσεις. Η σύνδεση με locative media, ψηφιακή αφήγηση και μελλοντικές εφαρμογές επαυξημένης εμπειρίας επιτρέπει την κατανόηση της πόλης ως υβριδικού περιβάλλοντος, όπου το φυσικό, το ψηφιακό και το φαντασιακό συνυπάρχουν (de Souza e Silva & Frith, 2012· Farman, 2012).

Η ψυχολογική διάσταση της πρότασης εστιάζει στους τρόπους με τους οποίους η παιγνιώδης και ψηφιακά υποστηριζόμενη περιπλάνηση ενεργοποιεί προσοχή, μνήμη, συναισθηματική εμπλοκή, κοινωνική νόηση, αίσθηση τόπου και βιωματική μάθηση. Υποστηρίζεται ότι η επαύξηση του «δέρματος» της πόλης δεν αφορά μόνο την τεχνολογική προσθήκη πληροφοριών, αλλά και την ενίσχυση της σχέσης του υποκειμένου με τον δημόσιο χώρο. Η ανακοίνωση συμβάλλει στη συζήτηση για το παιχνίδι, τον ψηφιακό πολιτισμό και την πόλη, προτείνοντας ένα μοντέλο αστικής ανάγνωσης όπου η Αθήνα γίνεται ταυτόχρονα εικαστικό αρχείο, γνωστικό πεδίο και παιγνιώδης χάρτης μνήμης.

Speakers
Παναγιώτης ΦερεντίνοςΕλένη Φερεντίνου

Επιστροφή