ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Από την Παιχνιδοποίηση στην “Παιχνιδοκρατία”: το πολιτικό παιχνίδι στην εποχή του “Homo Ludens Digitalis”

Τις τελευταίες δύο-τρεις δεκαετίες, η καθημερινή ζωή κατακλύζεται όλο και περισσότερο από ψηφιακές τεχνολογίες, διαδραστικές εφαρμογές, συσκευές, σχεδιαστικές πρακτικές, κατασκευαστικές τεχνικές, αλλά και από εκφραστικές αναφορές, αναλογίες, μεταφορές, νοοτροπίες και κοινωνικές ταυτότητες που απορρέουν από τα βιντεοπαιχνίδια. Αυτή η αυξανόμενη υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών που σχετίζονται με παιχνίδια συγκροτεί μια πηγή συλλογικών εμπειριών, η οποία λειτουργεί ως ένα μέσο συνολικής πολιτιστικής αναδιαμόρφωσης, όπως συνέβη σε άλλες εποχές με τη λογοτεχνία, την τυπογραφία, τον κινηματογράφο, την τηλεόραση και το διαδίκτυο. Το φαινόμενο αιτιολογεί την εκτίμηση μιας (νέας) «παιχνιδολογικής στροφής» του πολιτισμού, η οποία φτάνει στην ανάδυση ενός νέου ανθρωπότυπου, που περιγράφεται από την έννοια του “Homo Ludens Digitalis” [Wagner, 2006].

Οι εξελίξεις αυτές οδηγούν σε μια συνθήκη σύζευξης στοιχείων του υλικού και του ψηφιακού χώρου, υπό έναν «υβριδικό» χώρο, με τρόπους που οδηγούν στην αμφισβήτηση των παραδοσιακών ορίων του «μαγικού κύκλου» του παιχνιδιού (Huizinga), δηλαδή να αίρει τους όρους διάκρισής του από την υπόλοιπη «πραγματικότητα», φτάνοντας σε μια συνθήκη όπου (θα) νοείται ως «πανταχού παρόν» (Ubiquitus Play/Gaming). Η τάση εκδηλώνεται εμφατικά μέσα από τα λεγόμενα Διάχυτα Παιχνίδια («Επαυξημένης Πραγματικότητας») και τις Εφαρμογές «Παιχνιδοποίησης» (Gamification), οι οποίες εξαπλώνονται ταχύτατα σε τομείς Εκπαίδευσης, Σχεδιασμού, Παραγωγής, Εργασίας, ακόμα και Πολιτικής Διαχείρισης, φτάνοντας στην ιδέα της «Παιχνιδοκρατίας» [Gameocracy, Gekker, 2012].

Ωστόσο, οι σχετικές συζητήσεις εγείρουν έντονες πολιτικές διαφωνίες, με απόψεις που κυμαίνονται από υπερ-αισιόδοξες διακηρύξεις πάνω στη μεταλλακτική δύναμη των «Σοβαρών» (βιντεο)παιχνιδιών, μέχρι υπερ-απαισιόδοξες σφοδρές κριτικές επί των πολλαπλών αρνητικών (υφιστάμενων ή δυνητικών) επιπτώσεων των υπόλοιπων («μη-σοβαρών»...), καλύπτοντας όλο το φάσμα οραματισμών από τις ευτοπικές ελπίδες σωτηρίας του κόσμου, ως τους δυστοπικούς φόβους καταστροφής του… Σε αυτό το πλαίσιο, ένα κρίσιμο ερώτημα αφορά το «τί παιχνίδια παίζουμε - σχεδιάζουμε;». Καθώς η επινόηση παιχνιδιών ικανών να συμβάλλουν στην ανάπτυξη εναλλακτικών τρόπων επίλυσης των σοβαρότατων πολιτικών-πολεμικών και περιβαλλοντικών κρίσεων του καιρού μας δεν ήταν ποτέ πιο επείγουσα.  

Speakers
Σταύρος Μουζακίτης

Επιστροφή